گروه کوهنوردی کوهیاران پارس ـ شیراز

ابرها

اگر فرايند تراکم در ارتفـاع بالاتر نسبت به سـطح زمين صورت بگيرد،ابـررا به وجود مي آورد.ابـرهابه شکل هاي مختلف و در ارتفـاعات مختلف اتمسفر ديده مي شـوند وگوناگوني آنها نتيجه شدت وسرعت تراکم است.در تعريف ديگري مي توان اين گونه بيان کرد که عامل رطوبت جو، بخار آب است  که نـامرئي است ودر فضاي جوي هميشه به مقدار کم يا زياد، بخار آب وجود دارد. تبخير سـطحي آب زمين و درياها،آب‌هاي جاري، تنفس جانداران و غيره، منابع اصلي بخار آب در هوا مي باشند. ابـرها از تغييـر شکل بخار آب به وجود مي‌آيند.توده‌هاي هوا، هنگام صعود به نسبت افزايش فراز، دماي خود را از دست مي‌دهند، لذا بخار آب موجود در توده جوي، غليظ و متـراکم گشته، براثرعمل چگالش (کندانساسيون) ابـرها تکوين مي‌يابند. پس اختلاط توده هواي گرم نم‌دار با يک توده هواي سرد موجب پيدايش ابـرها مي‌گردد.ابـرها خود عاملي هستند که اگرچه خود عامل تغييـرات هوا نيستند ولي معلول و نشانه‌هاي تغييـرات جوي هستند و چنانچه اين شانه‌ها به خوبي شناخته شوند مي‌توان براي چندين ساعت آينده پيش‌بيني‌هايي انجام داد.

تقسيم بندي ابـرها

اگر صعود هوا آرام صورت بگيرد، فرآيند تراکم نيز ملايم است و ايجاد ابـرهاي پوششي وگسترده مي‌كند که به ابـرهاي پوششي معروفند، امـا اگرصعود هوا سريع و ناگهاني باشد يا هوا خيلي ناپايدار شود ابـرهاي گل کلمي شکل به وجود مي‌آيد که به طور کلي آنها را ابـرجوششي مي‌نـامند. اين نوع ابـرها از بالا به قبه‌هاي پنبه‌اي شباهت دارند. در هر دو مورد چون تراکم در لايه‌هاي پائين ابـر بـيشتر است، غلظت ابـرها درلايه‌هاي پائيني از قسمت‌هاي بالايي  بـيشتر است؛ در نتيجه، قسمت‌هاي پائين ابـرها يا ابـرهاي تشکيل شده در ارتفـاع پائين، آبـدارتر از ابـرهاي تشکيل شده در ارتفـاعات بالاتر هستند.علامت مشخصه ابـرهاي پوششي،گسترش افقي آن‌هاست که ممکن است به چندين هزار کيلومترمربع برسد و بوضوح بر گسترش  عمودي آنها غالب آيد. اين ابـرها از نظر شکل ظاهرچندان تفاوتي با يکديگر ندارند و به طور کلي روشن و خاکستري رنگند و هميشه از صعود آرام هوا تشکيل مي‌شـوند.ابـرهاي جوششي، بر خلاف ابـرهاي پوششي، گسترش افقي ناچيز دارند. اينگونه ابـرها از ستون‌هاي مجزا، منفرد و داراي گسترش عمودي تشکيل مي‌شـوند و انواع گوناگوني از شکل‌هاي حد واسط را بين ابـرهاي کم رشد تا ابـرهاي برجي شکل شامل مي‌شـوند. رشد عمودي اين ابـرها به ناپـايـداري لايه‌هاي جو بستگي دارد. در هر حال، شرايط اوليه ايجاد آنها،  وجود لايه‌هاي ناپايدار در اتمسفر است که حرکت صعودي هوا را امکان‌پذيـر مي‌كند .معيار ديگر براي تقسيم بندي ابـرها، ترکيب آنهاست. ابـرها ممکن است از قطرات آب، بلورهاي يخ يا مخلوطي از هر دو تشکيل شده باشند. ابـرهاي مايع، ظاهري متراکم و حاشيه‌اي مشخص دارند، در حالي که ابـرهاي يخي ،ساختاري نا متراکم و رشته اي، به شکل الياف،دارند و حاشيه آنها مات و نـامشخص است.

راه ديگر براي تقسيم بندي ابـرها،ارتفـاعي است که پايه ابـر(پائين ترين قسمت آن)در آن قرار گرفته است. ازاين لحاظ، ابـرها به چهار دسته تقسيم مي‌شـوند:

  ابـرهاي بالا 

  ابـرهاي مياني

  ابـرهاي پائين (ابـرهاي پائين که اصولاً ابـرهاي پوششي هستند)

البته موقعيت ارتفـاعي ابـرها به عرض جغرافيايي نيز بستگي دارد.

انواع ابـرها :

ابـرهاي پوششي

ابـرهاي بالا (بلند):

ارتفـاع پايه ابـرهاي  بالا که عمومـاً سيروس نـاميده مي‌شـوند، به حدود 6000 -12000 متر مي‌رسد. انواع مهم اين ابـرها عبـا رتند از سيروس، سيرواستراتوس و سيروکومولوس. از آنجا که اين ابـرها در طبقات بالاي جو تشکيل مي‌شـوند، رطوبت خيلي کمي دارند، و در نتيجه، چندان ضخـيم و متراکم نيستند و اغلب سـايه ندارند. اينگونه ابـرها در هيچ موردي بارش ايجاد نمي‌کنند. (لازم به ذکر است که ارتفـاع اين نوع ابـرها در نواحي عرض جغرافيايي مياني  بيش از 5000 متر و در عرض‌هاي بالا بيش از 3000 متر است)

 ابـرهاي مياني :

ارتفـاع پايه اين ابـرها از 1800 -4500 متر است و انواعي از هر دو گروه ابـرهاي پوششي و جوششي را شامل مي‌شـوند. در نـامگذاري آنها عموماً پيشوند آلتو(Alto) به کار مي‌رود. در انواع نازک آنها بلورهاي يخ و در انواع ضخيم آنها در بالا بلور يخ و در پائين قطرات آب وجود دارد. انواع عمـده اينگونه ابـرها عبارتند از: آلتوکومولوس و آلتواستراتوس.

 ابـرهاي پائين:

پايه اين ابـرها از سـطح زمين تا ارتفـاع 2000 متري مي‌رسد  .اين ابـرها عموماً از ورقه‌هاي مسـطح و يکدست تشکيل شده، در گروه ابـرهاي استراتوس  قرار دارند. از انواع عمده آنها مي‌توان استراتوس، استراتوکومولوس و نيمبواستراتوس را نـام برد.

سيروس Ci

سيروس‌ها، ابـرهايي با لايه‌هاي نازک و رقيق و مجزا با ظاهرظريف، مانند پنبه محلوج و بدون سـايه هستند. به شکل زلف يا پر و الياف جدا از هم ظاهر آن براق بوده، مثل ابـريشم مي درخشند. سيروس‌ها به اشکال مختلف مانند دسته‌هاي مجزا - خطوط کشيده در آسمان – شاخه‌هاي پر مانند - خطوط منحني که به دسته ختم مي‌شـوند (دم اسبي) و رشته رشته ظاهر مي‌گردند و در بسـياري موارد، حالت ريسماني پيدا مي‌کنند که همگي اينها نشانه سرعت زياد هوا در ارتفـاعات بالا است. چرا که ابـرهاي سيروس مرتفع‌ترين نوع انواع ابـرها هستند.

بدليل ارتفـاع زياد و نتيجه دماي پائين اين نوع ابـرها از ميله‌هاي يخ بلوري سوزني و ورقه هاي نازک يخ تشکيل يافته اند و قطرات آب در آنها ديده نمي‌شود .

شفافيت آنها بواسطه شيوع و تفرق اين نوع بلورهاست و معمولاً هنگامي که از جلوي خورشيد عبور مي‌کنند، از درخشندگي آنها کاسته مي‌شود .ضخامت آنها از چند متر تا 300 متر مي‌رسد و غالبـاً بصورت نوارهايي در مي‌آيند که مثل خطوط دواير نصف النهاري، گنبد آسمان را قطع مي نمايند. انتهاي اين خطوط چنان به نظر مي‌رسد   که در يک نقطه يا دو نقطه در افق به هم مي‌رسند. براي تشکيل اين نوارها غالبـاً ابـرهاي سيرواستراتوس و سيرو کومولوس شرکت دارند. سيروس‌ها به طور عموم  ابـرهاي سپيد رنگي هستند که قبل از که کمي قبل از طلوع خورشيد به رنگ گلي يا قرمز تند ديده مي شـوند و پس از غروب خورشيد، به رنگ گلي و بعداً خاکستري به نظر مي‌رسند.وجود آنها در آسمان لزوماً به معناي ايجاد ناپايداري بر روي سـطح زمين نيست. تنها ابـر سيروکومولوس نشانه نزديک شدن جبهه گرم بوده که معمولاً پس از ظهور ابـر در آسمان بسته به سرعت حرکت جبهه، در سـطح زمين بارندگي آغاز مي‌گردد.

ادامه دارد....

کنسرو و غذاهای آماده

 سالها بیش وقتی قبل از برنامه با بی غذایی مواجه می شدیم  برای خرید غذا انتخابهای زیادی نداشتیم  چند نوع کنسرو در بازار بیشتر نبود ( لوبیا – تن ماهی – خاویار بادمجان ) و یا کالباس و سوسیس های بسیار نا مرغوب و کم تنوع از لحاض طعم و مزه . اما امروز وضع کاملا فرق کرده است تقربیا تمام غذاهایی میشناسیم  ( و یا نمی شناسیم ) را میتوانم بصورت کنسروی و یا آماده از سوپر مارکت های معتبر تهیه کرد  امروزه حتی کنسرو کله پاچه – کنسرو برنج – سالاد و حتی ماست وخیار آماده را می شود خرید .

اما به دلایل زیر توصیه من به عنوان یک کوهنورد ایرانی و دوستدار محیط زیست  و توصیه بسیاری از متخصصان علم تغذیه استفاده از غذای تازه است.

• مواد اولیه تهیه شده برای این غذاها به طور حتم با آنچه با وسواس جهت طبخ در منزل تهیه می شود متفاوت است  . به عنوان مثال سیب هایی که برای آب میوه استفاده می شود از زیر درختان جمع آوری شده است و یا  ضایعات سیب هایی است که درون صندوق وارد بازار می شود.
• روش طبخ این غذاها طوری است که بسیاری از زیر مغذی های درون غذا که برای نیازهای غذایی بدن بسیار لازم است را از بین می برد.
• اگرچه بروی بسته بندی تمامی این غذاها جمله استفاده از مواد و افزودنی های مجازخوراکی  درج شده است و مواد شیمیایی که برای نگهداری طولانی مدت به این غذاها استفاده می گردد مورد تایید وزارت بهداشت است  ولی باور من این است که غذایی که بدون این دو تهیه شده باشد سالم تر      می باشد.
• اغلب کنسرو ها درون ظرف های فلزی با پوشش محافظ تهیه شده است دو نکته مهم در مورد این ظرفها ای است که
  1. ماده اولیه تهیه این ظروف وارداتی است و می دانید چه هزینه سنگینی جهت واردات این مواد به جامعه تحمیل می شود؟
  2. بعد از مرور زمان و یا مخصوصا در زمان گرم کردن این غذاها بر روی شعله مستقیم آتش درون ظرف خودش لایه محافظتی آهن به درون غذا وارد می شود سمی بودن مقدار غیر مجاز این ماده ثابت شده است .

• وزن این ظروف فلزی زیاد است و بسیار معدودند کسانی که برای جلوگیری از تخریب محیط زیست زحمت حمل ظروف خود را از دامن طبیعت تحمل می کنند
• یکی از مهمترین نکات در تغذیه این است که غذا باید لذیذ باشد به طور حتم این غذاهای که برای عامه مردم تهیه می شود با کام همه خوش نخواهد آمد .
• قیمت اکثر این مواد غذایی از آنچه می توان با برنامه زیری قبلی در منزل با بهترین مواد اولیه تهیه کرد گران تر می باشد.
• این غذاها معمولا وزن و حجم بسیار بیشتری از بسته بندی های دستی و خانگی دارند.

هفته اول                                                           

شنبه: 3200 متر دویدن آسان                    

يکشنبه: استراحت

دوشنبه:3200 متر دویدن آسان

سه شنبه:استراحت

چهارشنبه:4800 متر دویدن آسان

پنج شنبه:استراحت

جمعه:استراحت


هفته دوم

شنبه: 3200 متر دویدن آسان

يکشنبه: استراحت

دوشنبه:3200 متر فارتلک

سه شنبه:استراحت

چهارشنبه:4800 متر دویدن آسان

پنج شنبه:استراحت

جمعه:استراحت


هفته سوم

شنبه: 4800 متر دویدن آسان

يکشنبه: استراحت

دوشنبه:3200 متر فارتلک

سه شنبه :استراحت

چهار شنبه: 6400 متر دویدن آسان

پنج شنبه: استراحت

جمعه: استراحت


هفته چهارم

شنبه: 4800 متر دویدن آسان

یکشنبه:استراحت

دوشنبه: 3200 متر فارتلک

سه شنبه: استراحت

چهار شنبه: 6400 متر دویدن آسان

پنج شنبه: استراحت

جمعه: استراحت


هفته پنجم

شنبه: 3200 متر دویدن آسان

يکشنبه: استراحت

دوشنبه: 4800 متر فارتلک

سه شنبه:استراحت

چهار شنبه: 3200 متر دویدن آسان

پنج شنبه: استراحت

جمعه: استراحت


هفته ششم

شنبه: 3200 متر دویدن آسان

يکشنبه: استراحت

دوشنبه: 3200 متر دویدن آسان

سه شنبه:استراحت

چهار شنبه: 5 کیلومتر(5000 متر) دویدن((GOAL

پنج شنبه: استراحت

جمعه: استراحت

تمرینات فارتلک:در واقع این تمرین بازی با سرعت نامیده می شود و نوعی تمرین استقامتی می باشد.این نوع تمرین در تپه ها کوه و طبیعت به صورت دویدن های ارام و سریع،قدم زدن و در جا دویدن انجام می شود.جهت تنوع در تمرینات و جلوگیری از تمرین زدگی می توان از این نوع تمرین بهره جست.

دویدن آسان:در این نوع تمرین باید طوری سرعت خود را تنظیم کنید که بتوانید با کسی که همراه شما تمرین میکند در حین دویدن به راحتی صحبت کنید

در روزهای استراحت به هیچ عنوان استراحت مطلق نکنید بلکه به شنا یا دوچرخه سواری یا کوه پیمایی سبک بپردازید

مسافت های دویدن را میتوانید بر عدد 400 تقسیم کرده و در پیست بدوید

تغذیه فراموش نشود

            گروه کوهنوردی کوهیاران پارس

   برنامه سه ماه پاییز

محمد كريمي                                                                     اميد اكبرزاده شيرازي     

   جلسات هفتگی : سه شنبه ها ساعت 190- 20

۷- چند سيماي مهم زمين شناسي در دماوند:

    دماوند به عنوان يك آتشفشان، سيماهاي زمين شناسي متعددي دارد كه تشريح كامل آنها تنها در قالب مطالعات تخصصي قابل انجام است. در اين نوشته به صورت خلاصه فقط براي آشنايي عمومي با تعدادي از اين سيماها، به روش تصويري مطالبي ذكر شده اند.                                                        

      7-1- شكل مخروطي دماوند:

تصوير 43-1

  تصوير 43-1: مدل سه بعدي از تصوير ماهواره اي كوه دماوند (اقتباس از [8]).

تصوير43-2

 تصوير 43-2: همان مدل را نشان مي دهد كه جهت تأكيد بيشتر روي مخروطي شكل بودن كوه دماوند، يك خط قرمز مدور به عنوان قاعده مخروط و تعدادي خط مشكي رنگ كه همه از يك طرف به قاعده و از طرفي به صورت همگرا به رأس متصل شده اند، براي تداعي شدن سطح بدنه مخروط بر روي مدل ترسيم گرديده اند. دماوند در واقع مخروطي است آتشفشاني كه فرسايش آبراهه اي، سطح بيروني آن را دستخوش تغييراتي كرده، چنانچه با حفر دره هايي به صورت شعاعي، تيغه هاي بينابيني باقي گذاشته كه كوهنوردان و جهانگردان آنها را به عنوان يالها و دره هاي دماوند به نام هاي مختلف محلي يا جهات جغرافيايي مي شناسند. اين تيغه ها نيز آرايش شعاعي دارند.

   تصوير 44

 تصوير 44: دورنماي مخروط دماوند با نگاه به سوي شمال. خط نيم دايره پاييني براي نشان دادن قاعده مخروط و خطوط مشكي رنگ كه از اين قاعده به طرف رأس (قله) همگرا گرديده اند، جهت تصوير كردن سطح بدنه مخروط آورده شده اند. دماوند، مخروط آتشفشاني استراتوولكانو يا مركبي است كه هر دو فوران گدازه اي و انفجاري (خاكستر و ذرات پيروكلاستيك) را تجربه كرده است. دره هاي آبراهه اي، سطح بدنه مخروط را حفر كرده اند و تيغه هايي را در مابين خود باقي گذاشته اند. اين تيغه ها به نام يال هاي دماوند معروفند.

  7-2- دهانه هاي آتشفشان دماوند:

   در اعماق محل پيدايش آتشفشانها، آشيانه ماگمايي وجود دارد كه مولد گدازه هاي خروجي از آتشفشان است. آتشفشان ها معمولاً دوره هاي فعاليت دارند. اين دوره ها در زمان هاي مختلف اتفاق مي افتند و بين آنها فواصل آرامش وجود دارد. در هر دوره چندين فوران پي در پي بوقوع پيوسته و به تدريج مخروط را كامل مي كند. يك دوره نسبت به دوره قبل تر از خود سبب رشد مخروط يا مخروطي جديد مي شود. مخروط جديد زماني تشكيل مي گردد كه يك دودكش جديد به صورت فرعي (حال يا به صورت موازي با دودكش قبلي يا منشعب شده از آن) پديدار شود. دودكش جديد مخروطي نو بوجود مي آورد. اما آنقدر به دودكش قبلي نزديك است كه مخروط حاصل از آن بخش بزرگي از مخروط قبلي را مي پوشاند. چنانچه در نگاه اول حتي نمي توان دو يا چند مخروط بودن چنين آتشفشان هايي را تشخيص داد. اما با بررسي بيشتر مخصوصاً روي سنگ شناسي آتشفشان ها اين مسئله خود را نشان مي دهد. معمولاً دهانه ها كه محل هاي انتهايي دودكش ها هستند، در تشخيص دو يا چند مخروطه بودن آتشفشان كمك مؤثري به حساب مي آيند.

     تصوير 45

 تصوير 45: دورنماي آتشفشان دماوند با نگاه به سوي شمال شرق. براي واضح نشان داده شدن شكل مخروطي اين آتشفشان، خطي مشكي رنگ در حاشيه آن ترسيم گرديده است. همانطور كه مشاهده مي شود دو دهانه كه با OA و NA نشان داده شده اند، در رأس دماوند وجود دارند. از نظر سن زمين شناسي اولي (OA) قديمي تر و دومي (NA) جديد تر است. بنابراين آتشفشان دماوند با وجوديكه با نگاه غير دقيق يك مخروط به نظر مي رسد، دو دهانه و دو مخروط دارد. مخروطي كه بر بالاي آن دهانه جديد قرار دارد، جديد تر بوده و بخش زيادي از جناح غربي مخروط قديمي تر را پوشانده است. جناح پوشيده شده، بر روي تصوير به صورت شماتيك با خط چين مشكي نشان داده شده است. دهانه قديمي منطبق بر تپه گوگردي و دهانه جديد منطبق بر قله امروزين دماوند است.

دماوند مخروط شكوهمند:

1-مقدمه:

گروه پژوهشي كوهياران پارس در راستاي هدف مهم شناخت و معرفي مناطق كوهستاني ايران، اين بار كوه دماوند را مورد بررسي قرار داده و با طرح يك برنامه پژوهشي علاوه بر تشريح و معرفي مسير واقع بر يال جنوبي اين كوه مخروطي به معرفي چند سيماي زمين شناسي آن پرداخته است. مطالبي كه در اين نوشته ارائه گرديده اند، حاصل اجراي برنامه اي كوهنوردي-پژوهشي بر روي يال جنوبي و قله دماوند است. اين برنامه از تاريخ 26 تير تا 31 تير سال 88 اجرا گرديد و در آن عده اي از اعضاي پژوهشي كوهياران پارس كه به ترتيب حروف الفبا اميد اكبرزاده، احسان اقبال پور، حميد رحيمي نژاد، مرسا رحيمي نژاد، محمد مهدي سعادت فرد، زهرا شيرواني و ليلا قائدي مي باشند، شركت داشتند. 

 علاوه بر مسايل پژوهشي نكته قابل توجه در اجراي اين برنامه، اقامت مدتي نسبتاٌ طولاني، در حدود 3 شبانه روز، در ارتفاع 4850 متري بر روي يال جنوبي بود. اين اقدام جهت آمادگي و تمرين هم هوايي بسيار مؤثر و تجربه اي ارزشمند بود. مطالبي كه در اين نوشته مورد بحث قرار خواهند گرفت، كاملاً تصويري و به صورت توضيح بر روي عكس، نقشه و دياگرام مي باشند. اميد است اين نوشته، مفيد واقع شده و سبب بهره مندي مطالعه كنندگان گردد. گروه پژوهشي كوهياران پارس از شما علاقه مندان براي همكاري در جهت شناخت و معرفي محيط هاي كوهستاني ايران زمين استقبال مي كند.

۲-جايگاه دماوند در جغرافياي سياسي:

 تصوير 1

 تصوير 1: نقشه ايران در منطقه خاور ميانه (اقتباس از [7]). كوه دماوند در قاره آسيا، منطقه خاور ميانه، شمال كشور ايران واقع شده است. مثلث قرمز رنگ به شماره 1 موقعيت كوه دماوند را نشان مي دهد.

تصوير 2

 تصوير 2: نقشه تقسيمات كشوري شمال ايران (اقتباس از [7]). كوه دماوند در استان مازندران نزديك مرز اين استان با استان تهران واقع گرديده است. اين بلندترين كوه خاور ميانه در شمال شرق تهران (پايتخت ايران) و با فاصله هوايي حدود 70 كيلومتر از آن قرار دارد. موقعيت كوه دماوند بر روي نقشه به صورت مثلث قرمز رنگ نشان داده شده است.

تصوير 3

 تصوير 3: نقشه تقسيمات كشوري بخشي از شمال ايران (اقتباس از [7]). دماوند در شهرستان آمل از استان مازندران واقع گرديده است. شهرستان آمل 3 بخش دارد. بخش لاريجان در جنوب (هم مرز با استان تهران) به مركزيت گزنك، مركزي به مركزيت آمل و رابودشت در شمال شرق به مركزيت رابودشت. در نگاهي دقيق تر كوه دماوند در بخش لاريجان از شهرستان آمل قرار گرفته است. موقعيت كوه دماوند بر روي نقشه به شكل مثلث قرمز نشان داده شده است.

۳-روستاهاي اطراف دماوند:

تصوير 4

 تصوير 4: نقشه روستاهاي اطراف دماوند. در اين نقشه مطابق راهنما رودخانه هراز با خط آبي رنگ، جاده آسفالت اصلي (جاده هراز) با خط قرمز، جاده آسفالت فرعي (پلور-گزانه) با خط خاكستري و جاده هاي خاكي با خطوط زرد نمايش داده شده اند. محدوده كوه دماوند با خطي بسته به رنگ قهوه اي، قله به صورت يك مثلث كوچك مشكي و محل گوسفندسرا با ستاره مشكي تصوير گرديده اند. همين جا ذكر دو نكته لازم به نظر مي رسد. اول اينكه جاده پلور-گزانه در ارتفاعي بالاتر از جاده هراز قرار دارد و دوم جاده اي كه از اين جاده به سوي گوسفندسرا منشعب مي شود خاكي است. روستاهاي اطراف دماوند به صورت دوايري توپر سبز رنگ با يك نقطه در ميانه نشان داده شده اند. نام اين روستاها به شرح زير مي باشد:

 1دماوند از نظر مختصات جغرافيايي ميان عرض هاي N:35^o 49' و N:36^o 3'  و طول هاي E:51^o 59' و E:52^o 18' واقع گرديده است. مختصات قله دماوند18" N:35^o 57' و36" E:52^o 6'  و ارتفاع 5671  متر بالاتر از سطح آبهاي آزاد مي باشد.

۴- جايگاه دماوند در جغرافياي طبيعي:

تصوير 5

 تصوير 5: نقشه رشته كوه البرز (اقتباس از [7]). رشته كوه البرز يكي از رشته كوههاي سيستم چين خورده آلپ-هيماليا است كه در شمال ايران قرار دارد. اين رشته كوه از دره رودخانه سفيد رود (شماره 1) از غرب آغاز شده و تا گردنه خوش ييلاق (شماره 4) در شرق ادامه مي يابد. كمربند كوهستاني البرز از شمال توسط درياي خزر و جلگه جنوبي آن و از جنوب بوسيله چاله مركزي ايران، دشت كوير و ايران مركزي محصور گرديده است. در راستاي طولي توسط دو دره رودخانه اي چالوس (شماره 2) و دره رودخانه اي هراز (شماره 3) به 3 بخش البرز غربي (WA)، البرز مركزي (CA) و البرز شرقي (EA) تقسيم گرديده است. روند عمومي ساختار ها (امتداد محور تاقديس، ناوديس و هموكلاين ها) در البرز غربي، شمال غربي-جنوب شرقي (خطوط قرمز نشانگر امتداد ساختار ها در بخش هاي مختلف البرز مي باشند.)، البرز مركزي نيز شمال غربي-جنوب شرقي (البته كمي بسوي غربي-شرقي شدن تمايل دارد.) و البرز شرقي، جنوب غربي-شمال شرقي است.

كوه دماوند، مثلثي كه با حرف اختصاري D نمايش داده شده است، در منتهي اليه شرقي البرز مركزي نزديك مرز (دره رودخانه هراز) البرز هاي مركزي و شرقي واقع گرديده است. كادر شماره 5 قسمتي از البرز كه در مجاورت دماوند قرار دارد را نشان مي دهد.